Officiële projecttitel: Actief grondwaterpeilbeheer in de bebouwde omgeving: grondwater, infrastructuur/bebouwing en groen
Acroniem: AGWP GO!
Projectperiode: 1 november 2022 t/m 1 november 2026
(verlenging aangevraagd tot 31 maart 2027)
Inleiding
Hitte en droogte, verstedelijking en ingrepen in de bodem , hebben allen invloed een grote invloed op het grondwaterniveau. Toenemende fluctuaties veroorzaken schade aan funderingen, verzakkende wegen en riolen, wateroverlast , en en aantasting van bomenstedelijk groen. Om ons hier beter tegen bestand te wapenen is onlangs het startsein gegeven voor zijn, is in 2022 het consortium ‘AGWP AGWP GO! ’. Huidige drainagesystemen zijn vaak gericht op het afvoeren van grondwater. Met AGWP is het ook van start gegaan.
Actief Grondwaterpeilbeheer (AGWP) richt zich op het zo goed mogelijk beheren van de freatische grondwaterstand rond een streefwaarde, waarbij pieken en dalen worden afgevlakt. Dit gebeurt via drainage-infiltratieleidingen in directe verbinding met het oppervlaktewater of via pomp-overlaatconstructies. Anders dan traditionele drainagesystemen, die vooral gericht zijn op afvoer, maakt AGWP het mogelijk om water vast te houden voor droge periodes en zelfs actief water aan te voeren en te infiltreren naar het grondwater. Het consortium gaat onderzoeken of en hoe Actief Grond Water Peilbeheer (AGWP) in de praktijk een bijdrage kan leveren aan minimalisering van al deze schade.
Informatievideo AGWP https://www.youtube.com/watch?v=jR-CuON_35k
Doel van het project
Er zijn al meerdere AGWP-systemen werkend, soms al decennia lang. Voor grootschalige toepassing is echter meer kennis nodig over de effectiviteit van AGWP in de praktijk. Blijft het systeem functioneren in de tijd, wat is het effect op bodemdaling, wat is de invloed op particuliere percelen, wat is de watervraag, hoe om te gaan met verminderde waterkwaliteit? Dit en meer gaat het consortium komende jaren onderzoeken op drie concrete onderzoekslocaties, waar ook innovatieve praktijkgerichte verbeteringen kunnen worden getoetst.
Het doel van dit TKI-project is om kennis te vergroten over de werking van verschillende AGWP-systemen onder uiteenlopende omstandigheden in de gebouwde omgeving. Daarmee willen we het ontwerp, de sturing en het beheer van AGWP-systemen optimaliseren, zodat bodemdaling wordt beperkt, schade aan bebouwing en infrastructuur wordt tegengegaan en water beter beschikbaar komt voor stedelijk groen.
AGWP GO! is een vier jaar durend praktijkonderzoek in drie living labs:
- Tussen de Vaarten, Almere
- Lairessestraat, Amsterdam
- Land van Valk, Dordrecht
Het onderzoek richt zich op tien thema’s:
- Functioneren van het systeem: (1) watervraag, (2) hydraulisch en hydrologisch functioneren, (3) verstopping en regeneratie, (4) beheer, sturing en monitoring, (5) invloed en reikwijdte van het afvlakken van grondwaterfluctuaties.
- Impact op de omgeving: (6) bodemdaling, (7) zetting van infrastructuur, (8) schade aan houten paalfunderingen, (9) stedelijk groen, (10) waterkwaliteit.
Het nevendoel van de monitoring in de drie Living Labs is het opdoen van praktijkervaring met AGWP-systemen voor handelingsperspectief.
De meetresultaten en analyses worden vertaald naar praktische inzichten voor grootschalige toepassing. Hiermee bouwt het consortium voort op het DPRA-onderzoek Actief Grondwaterpeilbeheer (2017) van Deltares, Aveco de Bondt en Fugro, en wisselt kennis uit De (meet)resultaten en analyses worden vertaald naar praktische tips, zodat AGWP-systemen doelmatig en grootschalig kunnen worden toegepast, ook bij kleinere gemeenten. Hiermee geeft het consortium vervolg aan het DPRA onderzoek Actief Grondwaterpeilbeheer dat in 2017 door Deltares, Aveco de Bondt en Fugro is uitgevoerd. Verder vindt kennisuitwisseling plaats met de deelexpeditie van het Kenniscentrum Bodemdaling en Funderingen . Zie: https://www.kbf.nl/kennisprogramma/actief-grondwaterpeilbeheer/(KBF).
Meer informatie:
Consortium
Het kernteam consortium bestaat uit de volgende 13 partners:
Kennisinstellingen:
- Deltares
...
- (penvoerder)
- KWR Water Research Institute
Bedrijfsleven:
- Aveco de Bondt
...
Verder bestaat het consortium, op alfabetische volgorde, uit: RVO, Rijkswaterstaat, STOWA, Vandervalk+Degroot, Waternet, gemeente Almere, gemeente Dordrecht, gemeente Rotterdam, ministerie van BZK, ministerie van I&W.
Living Labs
In drie Living Labs wordt via monitoringsonderzoek inzicht verkregen in het functioneren en de impact op de omgeving van AGWP-systemen onder verschillende omstandigheden in bebouwd gebied. De Living Labs liggen in Almere, Amsterdam en Dordrecht.
Inzicht in het functioneren omvat de aspecten:
- Watervraag en/of lozingsbehoefte
- Hydraulische en hydrologische werking in en rondom de buis
- Verstopping en regeneratie
- Operationeel beheer, onderhoud en monitoring
- Sturingsmogelijkheden – grondwaterfluctuatie
Impact op de omgeving gaat specifiek over:
- Maaiveldzetting
- Zetting infrastructuur (wegen, riolering)
- Zetting panden gefundeerd op staal
- Schade aan houten paalfunderingen
- Groeicondities voor stedelijk groen (private tuinen, openbaar groen)
- Waterkwaliteit grond- en oppervlaktewater
...
- B.V.
- Fugro GeoServices B.V.
- Vandervalk+Degroot B.V.
Overheden/overig:
- Gemeente Almere
- Gemeente Dordrecht
- Ingenieursbureau Rotterdam
- Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koningsrelaties
- Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, Rijkswaterstaat
- Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) via TKI Deltatechnologie en TKI Watertechnologie
- Stichting Toegepast Onderzoek Waterbeheer (STOWA)
- Waternet
Het kernteam bestaat uit: Deltares, KWR, Aveco de Bondt en Fugro en komt 1x per 6 weken samen.
Project tijdlijn
Fasering
Het project bevat de volgende werkpakketten5 fases:
- Literatuurstudie, inventarisatie beschikbare kennis
- Selecteren AGWP-systemen en bepalen monitoringsdoelstellingen
- Opstellen monitoringsplannen
- a. Aanleg en/op aanpassing AGWP systemen en monitoring
b. Uitvoeren monitoring en data analyse - a. Projectrapportage
b. Eindsymposium
c. Opzetten en onderhouden van een website tot 5 jaar na afronden project
Planning
Het project bevindt zicht momenteel in fase 4, gestart in Q1 2025. Fase 4 eindigt op 1 september 2026, daarmee kunnen de monitoringsresultaten van zomer 2026 nog worden meegenomen in de analyses. Met die planning is het niet realistisch om fase 5 op 1 november 2026 af te ronden. Daarom is verlenging aangevraagd tot 31 maart 2027, op basis van de volgende planning:
- Eindrapportage: 20 december 2026 (afronding fase 5a)
- Eindsymposium: januari/februari 2027 (afronding fase 5b)
- Nieuwe einddatum: 31 maart 2027 (afronding fase 5c)
Alle consortiumpartners hebben al ingestemt met het voorstel van project verlenging tot 31 maart 2027. Het formele verzoek staat momenteel uit bij TKIMomenteel worden de monitoringsplannen opgesteld (fase 3) met daarin het streven om Q1 te starten met monitoren in alle drie de Living Labs. In Almere is monitoring van de grondwaterstanden reeds gestart.
Tussentijdse resultaten
Fase 1) Literatuurstudie
...
Het monitoringsplan is hier beschikbaar. Het beschrijft hoe de metingen in de drie living labs gezamenlijk antwoord moeten gaan geven op de onderzoeksvragen. Dit plan is een dynamisch werkdocument dat, op basis van meetervaringen de praktijkervaringen en afstemming met de gemeenten en Waternet, kan worden wordt aangepast en uitgebreid.
Fase 4) Monitoring
De definitieve monitoringsopzet is onderdeel van de eindrapportage.
Consortiumbijeenkomst 27 oktober 2025
20251027 - TKI AGWP GO - consortiumbijeenkomst 27 oktober 2025 te Utrecht - alle slides.pdfStart Q1 2025.
Contact
Bas van Haaren (Deltares)
Penvoerder/ projectleider per sinds 1 oktober 2024
bas.vanhaaren[@]Deltares.nl
Living Lab coördinatoren
- Living Lab Tussen de Vaarten, Almere – Reinder Brolsma (Deltares)
- Living Lab Lairessestraat, Amsterdam – Lennart Brokx (KWR)
- Living Lab Land van Valk, Dordrecht – Rik van den Oever (Deltares)Living Lab Amsterdam – Lennart Brokx (KWR)