...
Macrofauna in beken en kleine rivieren
1. Inleiding
De rekenregels uit deze factsheet zijn van toepassing op de KRW-typen R4, factsheet 'Macrofauna van stromende wateren' is oorspronkelijk van toepassing verklaard voor de watertypen R5, R6, R9, R10, R11, R12, R13, R14, R15 , R17 en R18 (tabel 1.1). Voor deze watertypen gelden nagenoeg dezelfde antropogene invloeden, stuurvariabelen, maatlatten en vergelijkbare rekenregels en relaties met de maatregelen. De grote rivieren, droogvallende bovenlopen en bronnen zijn minder vergelijkbaar. De kleinere beken stonden hier niet tussen, met het argument dat deze niet aan Brussel gerapporteerd hoeven te worden. In de praktijk bleek er wel behoefte aan kennisregels voor de kleine stromende wateren. Omdat de rekenregels zijn gebaseerd op een dataset die ook deze kleinere watertypen omvat, zijn de kennisregels ook van toepassing verklaard op de kleinere typen (R4, R9, R11, R13 en R17).
Tabel 1.1: Kenmerken van watertypen uit dit factsheet (Elbersen et al., 2003 en ; Van der Molen, 2004 en Van der Molen & Pot (dec. 2007))
Watertype | Stroomsnelheid | Breedte | Geologie |
R4: Permanent langzaam stromende bovenloop op zand | <50 | 0-3 | Kiezel |
R5: Langzaam stromende middenloop/benedenloop op zand | <50 | 3-8 | Kiezel |
R6: Langzaam stromende riviertje op zand/klei | <50 | 8-25 | Kiezel |
R12: Langzaam stromende middenloop/benedenloop op veenbodem | <50 | 3-8 | Organisch |
R14: Snelstromende middenloop/benedenloop op zand | >50 | 3-8 | Kiezel |
R15: Snelstromend riviertje op kiezelhoudende bodem | >50 | 8-25 | Kiezel |
R18: Snelstromende middenloop/benedenloop op kalkhoudende bodem | >50 | 3-8 | Kalk |
...
2. Sturende variabelen
In fase 1 van de KRW-verkenner is gekozen voor een benadering gebaseerd op de stuurvariabele stromingsdiversiteit. Stromingsdiversiteit alleen lijkt niet voldoende om een score op de KRW-maatlat (EKR) te voorspellen (Cremers et al., 2005). Voor fase 2 is onderzocht of directe relaties zijn af te leiden tussen stuurvariabelen en de maatlatscore op basis van metingen. In het project 'Validatie en verdere optimalisatie KRW-maatlatten voor de natuurlijke rivier- en meertypen' (Royal Haskoning, 2005) zijn de volgende hydromorfologische parameters aangeven als belangrijkste stuurvariabelen op de macrofaunamaatlat:
- Meandering/sinuositeit;
- Breedte- en dieptevariatie;
- Stroomsnelheid en stromingsdiversiteit;
- Oeverbegroeiing;
- Obstakels, i.e. hout en bladpakketten in de stroming zorgen diversiteit in stroomsnelheden en dienen als habitat;
- Substraat.
...