Terug naar hoofdpagina Piping



Publicatie 


Publicatie aanpak en afweegkader pipingmaatregelen

Een generiek aanpak en afwegingskader helpt de beheerder om de juiste pipingmaatregel te kiezen. In het afweegkader worden, naast waterveiligheid, ook andere criteria, zoals duurzaamheid, omgevingseffecten, beheereisen en beleidswensen meegenomen. Het afweegkader is naast een praktische handreiking voor projecten ook een instrument om vanuit het HWBP een keuze te maken welke innovatieve maatregelen worden doorontwikkeld. De publicatie Aanpak en afweegkader verschijnt begin 2024. Het afweegkader kent vijf stappen:

  1. Bepaling opgave. In deze stap wordt op basis van de informatie uit de beoordeling de veiligheidsopgave bepaald. Daarbij wordt veel aandacht gegeven aan de impact van nieuwe kennis en rekentechnieken. De verwachte opgave wordt als basis gehanteerd voor de afweging van alternatieven.
  2. Bepaling Dijk DNA. In deze stap worden de eigenschappen van het dijktraject bepaald. Het gaat daarbij om zowel geologische en (geo)hydrologische eigenschappen als kenmerken van de kering, de organisatie en omgeving. De stap sluit aan bij hetverhaal van de kering dat in de beoordeling wordt opgesteld.
  3. Een probleemanalyse op basis van de resultaten van de eerste twee stappen. De uitwerkingvan de probleemanalyse is afhankelijk van de projectfase en de beslissing die voorligt.  
  4. Als het probleem helder is, kunnen mogelijke (innovatieve) oplossingen worden bepaald. Een trade-off matrix helpt bij het bepalen van het referentiealternatief en terugvalopties.
  5. De daadwerkelijke afweging vindt in de laatste stap plaats. Naast techniek, onzekerheden en kosten gaat het hier ook om ambities van het waterschap, programmadoelstellingen van het HWBP en aspecten vanuit beheer en duurzaamheid. 


Vragen & Antwoorden

Zit je vraag er nog niet bij? Stel deze dan aan div@wsrl.nl.

Antwoorden met de status 'VOORLOPIG' zijn nog niet beoordeeld en vastgesteld door de redactieraad en waar nodig ook door de omringende expertgroep.

Gebruik de zoekfunctie in je browser om specifieke termen op deze pagina te vinden.

Lopende vragen

Hoe kan worden omgegaan met wellen bij dikke deklagen?

In het innovatieproject Reevediep wordt de sterkte van deklagen bij opbarsten onderzocht. De hypothese daarbij is dat deklagen dikker dan 4 m waarschijnlijk niet opbarsten. Naar aanleiding van een K&I cafe over sterkte van deklagen (Reevediep) bij opbarsten is door het project Safe gevraagd hoe moet worden omgegaan met wellen bij dikke deklagen.  

Door DIV wordt in samenwerking met het project Reevediep een handelingsperspectief opgesteld voor omgaan met dikke deklagen bij piping. Dit handelingsperspectief wordt in het eerste kwartaal van 2024 verwacht.

Hoe maak je een afweging voor het meenemen van nieuwe kennis voor het bepalen van een veiligheidsopgave? En hoe leg je deze keuze vast?

Aan projecten wordt gevraagd om een expliciete afweging te maken voor het wel of niet toepassen van nieuwe kennis bij het bepalen van de veiligheids en versterkingsopgave. De afgelopen jaren is in het project Neder Betuwe veel nieuwe kennis rondom piping toegepast. Aan DIV is gevraagd hoe deze ervaringen kunnen worden vastgelegd.  Met het vastleggen van deze ervaringen en kennis kan deze ook worden verspreid.  

Door DIV is een memo opgesteld waarin het Beslissingondersteunend Raamwerk Piping is gebruikt om de ervaringen vast te leggen.

Wat is de invloed van begroeiingen op innovatieve maatregelen?
Voor het afwegen van TIWA is aan DIV gevraagd wat de invloed van begroeiingen is op innovatieve maatregelen. Door DIV is samen met het project een workshop georganiseerd waarbij vanuit de eigenschappen en kenmerken van begroeiing is nagedacht wat de invloed op innovaties is. Daarbij is onderscheid gemaakt in verschillende typen begroeiing. Onafhankelijk van de begroeiing geldt dat wortels altijd zoeken naar voedingsstoffen, lucht en water. Zodra het verslag van de workshop gereed is zal deze op de WIKI worden geplaatst.

Gerede vragen

Hoe om te gaan met een zandmeevoerende wel waar geen pipingopgave verwacht wordt?

In de zak van Zuid Beveland zijn zandmeevoerende wellen waargenomen op een locatie waar op basis van de eenvoudige toets geen pipingopgave is te verwachten. Samen met het Adviesteam Dijkontwerp is een stappenplan voor een ‘toets op maat’ opgesteld met duidelijke go / no-go momenten in de analyse gericht op het verkrijgen van voldoende zekerheid. Door DIV wordt aanbevolen het totaal aan locatie-specifieke kenmerken, waarvan we nieuwe inzichten/kennis hebben die de overstromingskans beïnvloeden, in beeld te brengen en ordenen op basis van impact op de overstromingskans. De afgelopen jaren is kennis ontwikkeld rondom bijvoorbeeld getijdezanden, anisotropie, tijdsafhankelijkheid en 3D effecten. Voor een stabiel beeld van de veiligheidsopgave is het belangrijk om te weten wat de grootste onzekerheden zijn en hoe deze doorwerken. Vervolgens kan je beslissen welke aspecten je dan verder uitwerkt (nadere analyse) en hoe je dat doet. Om dit te ondersteunen ontwikkelt Kennis voor Keringen een Beslissingondersteunend Raamwerk Piping, welke De Innovatieversneller ook al in werksessies met projecten en experts heeft toegepast.

Diverse vragen voor ondersteunen innovatiescan

Aan versterkingsprojecten wordt gevraagd om aan het begin van elke fase een innovatiescan uit te voeren. De ervaringen met de verschillende innovatiescans worden door DIV verzameld en ontsloten in de publicatie Afweegkader en pipingmaatregelen die begin 2024 verschijnt. In de publicatie staan vijf stappen centraal:

  1. Wat is de opgave?
    1. Hoe ziet het veiligheidsprobleem eruit, welke faalmechanismen spelen een rol? De informatie volgt uit de beoordeling, trajectaanpak en ingangstoets
    2. Wat is de impact van nieuwe kennis en rekentechnieken? Deze kan kwalitatief worden bepaald met het beslisondersteunend Raamwerk Piping.
  2. Wat zijn de eigenschappen van het dijktraject / project?
    1. Wat zijn de relevante eigenschappen van de kering?
    2. Wat zijn de relevante kenmerken van de omgeving en beheerorganisatie die van belang zijn bij de keuze van een pipingmaatregel?
  3. Probleemanalyse
    1. Wat voor probleem volgt uit 1 en 2?
    2. Zijn er bijzondere inpassingsvraagstukken? Is er een relatie met andere dan veiligheidsopgaven?
  4. Welke (innovatieve) oplossingen zijn mogelijk?
    1. Een overzicht van mogelijke maatregelen wordt op de WIKI en in de innovatiewaaier gegeven.
    2. De beslisboom piping kan worden gebruikt om een maatregel verantwoord uit te stellen.
  5. Bij de keuze van de (innovatieve) maatregel spelen verschillende aspecten een rol, onder andere
    1. Techniek: ontwikkelniveau en locatie specifieke onzekerheden
    2. Kosten en risico’s
    3. Duurzaamheid
    4. Restwaarde einde levensduur (uitbreidbaarheid, hergebruik materialen)
    5. Belasting (ecologische footprint oplossing)
    6. Beheer, impact op activiteiten Zorgplicht


DIV kan op verschillende manieren helpen bij de uitvoering van de innovatiescan.

Brainstorm / inventarisatie 

Voor de innovatiescan voor de verkenning voor het project Moerdijk Drimmelen is aan de hand van de 5 generieke stappen in een overleg met het project nagedacht over de potentie van nieuwe kennis en innovatieve maatregelen. Nieuwe kennis rondom voorlanden, getijdezanden en tijdsafhankelijkheid is in dit gebied relevant voor de versterkingsopgave. Voor bepaling van de versterkingsmaatregel is interactie met andere mechanismen belangrijk. Wanneer er in het voor- en achterland voldoende ruimte is, zijn kwelwegverlengende maatregelen waarschijnlijk het meest doelmatig. Indien dit niet het geval is, liggen bij de relatief dunne deklagen en dikke watervoerende zandlagen filtertechnieken het meest voor de hand.


Selectie op basis van verdringingsreeks

De ervaringen bij de innovatiescans voor Safe en Neder Betuwe zijn gebruikt voor het ontwikkelen van een 'verdringingsreeks' waarmee snel potentiele innovatieve maatregelen kunnen worden geselecteerd.  Hierdoor is het niet nodig alle innovaties te beschouwen maar kan snel worden ingezoomed naar relevante maatregelen. De 'verdringingsreeks' wordt opgenomen in de publicatie Aanpak en afweegkader pipingmaatregelen die begin 2024 verschijnt.


Reflectie innovatiescan 

Door het project Tiel Waardenburg is DIV gevraagd om mee te denken met mogelijke innovatieve maatregelen voor 5 dijkvakken. DIV heeft meegedaan met een challenge en meegelezen met het plan van aanpak voor innovaties. Het project Pannerden-Westervoort heeft DIV een reflectie gevraagd over hun innovatiescan voor de verkenningsfase.


Innovatie en grondonderzoeksplan

Met het project Lob van Gennip heeft DIV nagedacht over mogelijke innovaties en de impact hiervan op het uit te voeren grondonderzoek. In een workshop met Adviesteam Dijkontwerp zijn de mogelijkheden met het project besproken. In de workshop is gesproken over toepassen overstromingskansbenadering in relatie tot nieuwe kennis. Gesproken is over parameterbepaling en schematisatie voorland. De conclusies en aanbevelingen van het gesprek heeft DIV gedeeld met Kennis voor Keringen.

Hoe kan de beslisboom piping toegepast worden om de pipingopgave verantwoord uit te stellen?

In de POV Piping is door Rivierenland een Beslisboom piping ontwikkeld waarmee een versterkingsmaatregel verantwoord kan worden uitgesteld. Het project SAS heeft de Beslisboom piping doorontwikkeld voor toepassing in het beheergebied van Stichtse Rijnlanden. Aan DIV is gevraagd mee te denken bij Plan van Aanpak en kennis en ervaringen te delen in drie workshops. Afgesproken is dat DIV de resultaten (nadat deze door het project worden vrijgegeven) deelt op de WIKI en zorgt voor landing in de Publicatie Aanpak en Afweegkader Pipingmaatregelen.

Wat zijn de veiligheidsfactoren voor een analyse met D-GeoFlow?

Er zijn geen veiligheidsfactoren voor D-GeoFlow.

Door CUB is aan DIV gevraagd welke veiligheidsfactoren voor berekeningen met DGeoFlow gelden. Door DIV zijn 2 workshops georganiseerd waarin de DGeoFlow berekeningen zijn geanalyseerd waarbij expliciet rekening is gehouden met aspecten die niet in de rekenregel en -model van Sellmeijer zitten. Hiervoor is het beslisondersteunend raamwerk piping gebruikt. Van de workshops zijn verslagen gemaakt welke gebruikt worden als input voor de publicatie aanpak en afweegkader. De ervaringen zijn ook doorgegeven aan Kennis voor Keringen.

???

Het project Pannerden Westervoort heeft DIV gevraagd te reflecteren op de gekozen aanpak om met D-GeoFlow de veiligheidsopgave vast te stellen. In twee werksessies is gereflecteerd op de gekozen aanpak van de projecten. Geconcludeerd is dat de aanpak om voor de strekkingen met een grote opgave de focuste leggen op verbetermaatregelen die gericht zijn op het voorkomen/uitsluiten van piping en voor de strekkingen waar de pipingopgave beperkt is de opgave met nadere analyse beter te bepalen logisch is. Met de nadere analyse die worden voorzien kan een goed beeld worden gekregen van de invloed van voorland, doorlatendheid watervoerend pakket en anisotropie op de pipingopgave. DIV heeft aangeboden te helpen bij het beheersen van de projectrisico’s die door de onzekerheid van het effect van 3D en 0,3d rekenregel ontstaan. Afhankelijk van de grote van het risico heeft dit meer of minder effect op opgave en keuze voor pipingmaatregel. Voor het bepalen van de invloed van 3D en 0,3d is de dikte van de deklaag bij uittredepunt (of uittredpunt in sloot) en spreidingslengte achterland belangrijk. 

Hoe dient de Geohydrologische Aanpak Piping te worden toegepast?

Rondom de toepassing van geohydrologische modellen en voorlanden zijn veel ontwikkelingen. Door het project Meanderende Maas is een Geohydrologische Aanpak Piping opgesteld. In samenwerking met de ontwikkelaars van de Geohydrologische Aanpak Piping is voor het project Sprok Sterreschans Heteren in 2022 een workshop georganiseerd met experts piping, geohydrologische modellen en omgaan met onzekerheden. In de workshop is het plan van aanpak besproken en zijn vragen beantwoord.

Zijn er aanbestedingsdocumenten beschikbaar voor het toepassen van een innovatieve filtertechniek?

Door het project Stad Tiel is aan DIV gevraagd of er documenten beschikbaar zijn waarnaar in een aanbesteding kan worden verwezen. Helaas is dat niet het geval.

Hoe kunnen voorlanden worden meegenomen bij het bepalen van de veiligheidsopgave?

Rondom het schematiseren van voorlanden t.b.v. pipinganalyses is door Kennis voor Keringen onderzoek gedaan. De methode die is ontwikkeld is in 2021 gepresenteerd en toegepast in een workshop met het project Meanderende Maas en de resultaten met het waterschap besproken. De methode is inmiddels vrijgegeven door Kennis voor Keringen.

Hoe kan een 3D ondergrondmodel voor parametrisch ontwerpen geautomatiseerd toegepast worden in een pipinganalyse?

Door HDSR is een pipingtool ontwikkeld waarmee gebiedsdekkende analyses kunnen worden uitgevoerd. De Innovatieversneller heeft twee workshops georganiseerd waarin met materiedeskundige, ontwikkelaars van BOI en Adviesteam Dijkontwerp de voordelen en nadelen zijn besproken en risico's zijn geïdentificeerd.


Actuele kennisdocumenten


Beslisondersteund Raamwerk Piping (BRP)

Voor het toepassen van nieuwe (niet volledig uitontwikkelde) kennis is context van de situatie van belang. Toepassen van nieuwe kennis in een specifieke situatie dient in perspectief te worden gezet met overgebleven kennisonzekerheden en de afspraken die rondom kennisonzekerheden die impliciet in de bestaande praktijk gelden. In samenwerking tussen Deltares, Kennis voor Keringen en USACE is een Beslisondersteunend Raamwerk Piping (BRP) ontwikkeld dat toepassing van nieuwe kennis in projecten ondersteunt. 


Begin 2024 wordt een rapport verwacht. Vragen over toepassing in een project kunnen worden gesteld aan div@wsrl.nl.


Geohydrologische Aanpak Piping (GAP)

DIV werkt in 2023 aan het tot stand brengen van de Handreiking Geohydrologische Aanpak voor Piping. Deze handreiking zal een bijlage worden bij de publicatie aanpak en afweegkader pipingmaatregelen die in 2024 wordt verwacht.

De handreiking heeft 2 doelen:

  1. De beheerder ondersteunen in de keuze van de geschikte methode voor geohydrologische en geotechnische analyse afhankelijk van de fase van een project, beschikbare data en geologische kenmerken.
  2. De werkwijze voor een veiligheidsanalyse piping met een (semi) 3D geohydrologisch model beschrijven.

In 2021 is de geannoteerde inhoudsopgave van deze handreiking opgesteld, zie aan de linkerzijde. 



Factsheet Beslisboom piping (2019)

Waterschap Rivierenland organiseerde samen met de POV Piping een werkplaats waar de pipingopgave voor het dijkversterkingsproject Gorinchem-Waardenburg ter discussie werd gesteld. In drie bijeenkomsten is de rekenkundige pipingopgave beschouwd en genuanceerd, met praktijkinbreng door dijkbeheerders. Beleidsmatig gaven de taakhouder waterveiligheid en adviseurs vanuit het waterschap input. Tot slot brachten ook externe partijen hun expertise in.

In deze werkplaats is een beslisboom ontwikkeld. Daarbij wordt niet alleen naar de modeluitkomsten gekeken, maar ook naar de beheerderservaring, naar de kosten, naar de maakbaarheid en naar de geschatte invloed van kennistoename in de tijd. De ingecalculeerde verwachting is daarbij dat de benodigde verbetermaatregel  op den duur scherper kan worden bepaald, gebruik makend van doorgaande kennisontwikkeling na afronding van de POV Piping.  Op de strekkingen waar tot versterking nog sprake is van een veiligheidstekort moet de beheer- en calamiteitenorganisatie intussen tijdelijke beheermaatregelen inzetten.  Op basis van deze beslisboom kunnen we meer nuance en differentiatie in de pipingopgave aanbrengen, op voorwaarde dat er in de dijkversterkingsplannen wel ruimte is gereserveerd voor een (verticale) pipingmaatregel.

De beslisboom is ten slotte een prioriteringstool en niet een ontwerp-methodiek.


Gebiedsspecifieke Faalpaden voor Piping

Dit concept rapport door Deltares is tot stand gekomen onder het Deltares Strategisch Onderzoek programma Future Proof Dikes.

Het faalpad voor piping wordt sterk beïnvloed door de karakteristieken van de ondergrond en de belasting. Voor verschillende gebieden kunnen daardoor andere gebeurtenissen in het faalpad, of eigenschappen van de ondergrond en belasting van belang zijn voor de overstromingskans. 

In  dit rapport worden typische kenmerken voor verschillende gebieden in Nederland beschreven, en deze worden gerelateerd aan het faalpad voor piping. Nederland is onderverdeeld in 4 gebieden, het benedenrivierengebied, het bovenrivierengebied, het getijdengebied en Limburg. Per gebied worden belangrijke eigenschappen in relatie tot het faalpad voor piping beschreven. Dit vormt de basis voor de Rode Draden Piping en het rapport Toepassing ontwikkelde kennis.

Dit rapport is intern door Deltares gereviewed.


Lopende kennis- en innovatieprojecten



Doorontwikkeling Belisboom Piping

HDSR heeft de Beslisboom Piping doorontwikkeld voor toepassing in enkele versterkingsprojecten van Sterkte Lekdijk. De rapportage wordt hier beschikbaar gesteld eind 2023.

De bevindingen worden ook meegenomen bij het opstellen van de publicatie aanpak en afweegkader die begin 2024 wordt verwacht. 


Achtergronddocumenten


Synthese rapport Geologische aanpak voor piping en Achtergrond rapport kwantificeren onzekerheid stijghoogte 

In het innovatietraject van het HWBP is een geohydrologisch model gebruikt om voor Meanderende Maas een vlakdekkende piping-analyses te kunnen doen: Met de combinatie van geohydrologisch model en onzekerheden aanpak is vlakdekkend de 95 %-waarde van de stijghoogte onder norm-omstandigheden berekend, voor toepassing in een semi-probabilistische beoordeling. Vervolgens is met de reguliere sterktemodellen uit het Beoordelings- en Ontwerpinstrumentarium (BOI) vlakdekkend de piping-opgave in kaart gebracht.


In het kader van de interne kwaliteitsborging zijn onderdelen van de aanpak ook voorgelegd aan het Adviesteam Dijkontwerp (omgang met tijdverlopen voor hoogwatergolf) en Deltares (Illustratie van de gekozen aanpak met DGeo Flow). Er is ook advies gevraagd aan ENW. 



  • No labels